Herkesin enflasyonu kendine…
Devletin enflasyon hesabı hep tartışılır. Ama artık enflasyonmetre var; yani herkesin enflasyonu kendine.
Güventürk Görgülü
gorgulu@bilgi.edu.tr
Türkiye İstatistik Kurumu’nun dün açıkladığı enflasyon verileri, yüzde 4 olarak ilan edilen 2008 enflasyon hedefinin tutturulmasının biraz zor olduğunu gösteriyor. Dünyadaki enflasyon trenine Türkiye’nin de bindiği yorumlarına neden olan yıllık yüzde 9,1’lik enflasyon oranı aynı zamanda TÜİK’in enflasyonu-halkın enflasyonu tartışmalarını da yeniden gündeme getirdi.
Örneğin iktisatçı Mustafa Sönmez’in hesaplamalarına göre, özellikle alt ve orta gelirli grupların tüketim sepetlerindeki ürünler açısından mutfaktaki enflasyon yüzde 25’i geçerken, kiradaki artış da yüzde 16’yı buluyor. Sönmez, tüketici anketlerine göre, alt ve orta gelir gruplarının gelirlerinin yüzde 35’ine yakınını mutfağa, yüzde 35’e yakınını da kira-konut ihtiyaçlarına ayırdıklarını belirterek, bu kalemlerin nüfusun yüzde 60’ını oluşturan kesimler açısından daha çok önem taşıdığını, bu nedenle TÜİK enflasyonuyla halkın enflasyonu arasında ciddi farklar bulunduğunu belirtiyor. Sönmez’e göre TÜİK’in ayrıntılarını kamuoyuna açıklamadığı mutfak ve barınma ile ilgili mal ve hizmetlerin son 12 aydaki fiyat artışları, ortalama yüzde 25’in üstünde bir enflasyona işaret ediyor.
Her ay yoksulluk ve açlık sınırını hesaplayan Türk-İş’in hesaplamalarına göre de halkın hissettiği enflasyonla TÜİK’in açıkladığı genel enflasyon rakamları arasında önemli farklar bulunuyor. Örneğin Türk-İş’in 26 Şubat’ta açıkladığı son verilere göre, dört kişilik bir işçi ailesinin gıda harcamalarındaki artış yıllık yüzde 13.7’yi bulurken, aynı aile için yıllık ortalama enflasyon yüzde 11.55 düzeyinde. Bu verilere göre 4 kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 2.048 YTL, açlık sınırı ise 628,75 YTL’ye ulaşıyor. .
Sokaktaki enflasyon ve resmi enflasyon tartışmaları sürerken Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Asaf Savaş Akat, konuya “Enflasyonmetre” adını verdiği kişisel hesaplama aracıyla çözüm getiriyor. Akat’ın İngiliz İstatistik Kurumu’nun web sitesinde yer alan “Kişisel Enflasyon Ölçeri” (Personal Inflation Calculator) adlı araçtan esinlenerek hazırladığı Enflasyonmetre sayesinde her kişi veya aile, kendi aylık harcamalarını ilgili kutulara yazarak kendi özel enflasyonunu hesaplayabiliyor. Yazılımı, Bilgi Üniversitesi Web Tasarımı Bölümü tarafından gerçekleştirilen Enflasyonmetre’de gıda, giyim, sağlık, konut gibi 13 ana başlık altında 43 ayrı harcama kalemi yer alıyor. Tabloyu kendi harcama miktarlarınıza göre doldurduktan sonra en alttaki “Enflasyonumu Hesapla” düğmesine tıkladığınızda sağ üst köşede tüketim sepetiniz ve ona göre hesaplanan yıllık kişisel enflasyon oranınızı görebiliyorsunuz. Böylece senin enflasyonun-benim enflasyonum, resmi-gayriresmi enflasyon tartışmalarından sıyrılarak “bizzat, kendi, şahsi, öz” enflasyonunuzu görebiliyorsunuz.
http://akat.bilgi.edu.tr/pages_beno2.asp sayfasından ulaşabileceğiniz Enflasyonmetre’yi doldurmadan önce sayfadaki açıklamaları dikkatle okumanızı tavsiye ederiz…
Yorum Sayısı
0
